Trị giá hải quan hàng nhập khẩu: Vì sao cước vận chuyển và phí bảo hiểm ảnh hưởng đến số thuế phải nộp

Hiểu đúng về trị giá hải quan trong nhập khẩu hàng hóa

Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc xác định số thuế phải nộp luôn là một phần quan trọng trong kế hoạch tài chính của mỗi lô hàng. Tuy nhiên, một hiểu lầm phổ biến mà chúng tôi thường gặp là nhiều doanh nghiệp cho rằng thuế chỉ tính trên giá trị tiền hàng ghi trên hóa đơn (Invoice). Thực tế, theo quy định về trị giá hải quan hiện hành, cơ sở để tính thuế là trị giá tính thuế, hay còn gọi là trị giá hải quan.

Trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu về cơ bản là giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên. Điều này có nghĩa là mọi chi phí phát sinh để đưa hàng từ kho của người bán ở nước ngoài về đến cảng hoặc sân bay tại Việt Nam đều có khả năng bị tính thuế. Trong đó, hai yếu tố thường xuyên gây nhầm lẫn nhất chính là cước vận chuyển quốc tế (Freight) và phí bảo hiểm hàng hóa (Insurance).

Tại sao cước vận chuyển và bảo hiểm lại bị tính thuế?

Nguyên tắc cốt lõi của trị giá hải quan là phản ánh đầy đủ giá trị kinh tế của hàng hóa tại thời điểm hàng đến biên giới quốc gia nhập khẩu. Một lô hàng nằm tại kho người bán ở Đức có giá trị khác với chính lô hàng đó khi đã được vận chuyển an toàn đến cảng Cát Lái hoặc sân bay Tân Sơn Nhất. Chi phí vận chuyển và bảo hiểm đã làm tăng giá trị sử dụng và giá trị thương mại của hàng hóa đó tại thị trường Việt Nam.

Vì vậy, nếu doanh nghiệp mua hàng theo các điều kiện mà giá hóa đơn chưa bao gồm cước vận chuyển và bảo hiểm, cơ quan Hải quan yêu cầu doanh nghiệp phải cộng thêm các chi phí này vào trị giá giao dịch để hình thành trị giá tính thuế. Việc này đảm bảo sự công bằng về nghĩa vụ thuế giữa các doanh nghiệp nhập khẩu dù họ mua hàng theo bất kỳ điều kiện thương mại nào.

Vai trò của Incoterms trong việc xác định trị giá tính thuế

Incoterms (Các điều kiện thương mại quốc tế) không chỉ phân định trách nhiệm và rủi ro mà còn là căn cứ pháp lý để xác định xem cước vận chuyển và bảo hiểm đã nằm trong giá hóa đơn hay chưa. Dưới đây là cách phân loại phổ biến mà VPL thường tư vấn cho khách hàng:

Ví dụ: Nếu bạn nhập khẩu một lô hàng nguy hiểm (DG) từ Thượng Hải về TP.HCM theo điều kiện FOB, giá trên hóa đơn chỉ là tiền hàng. Bạn sẽ phải trả thêm cước tàu và phí bảo hiểm cho đơn vị vận chuyển như VPL. Khi khai báo hải quan, bạn phải cộng số tiền cước và bảo hiểm này vào để tính thuế nhập khẩu và thuế GTGT.

Cách xác định số tiền cước và bảo hiểm để khai báo

Việc xác định số tiền này cần dựa trên các chứng từ khách quan và có thể định lượng được:

• Cước vận chuyển: Căn cứ vào hợp đồng vận chuyển, vận đơn (Bill of Lading hoặc Airway Bill) hoặc thông báo cước của đơn vị chuyển phát/logistics. Lưu ý, nếu hàng hóa được vận chuyển miễn phí hoặc doanh nghiệp tự vận chuyển, vẫn phải xác định trị giá vận chuyển theo các phương pháp quy định của pháp luật.
• Phí bảo hiểm: Căn cứ vào đơn bảo hiểm hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm hàng hóa. Nếu doanh nghiệp không mua bảo hiểm cho lô hàng, khoản này sẽ không phải cộng thêm vào trị giá tính thuế.

Lưu ý quan trọng: Các khoản phí liên quan trực tiếp đến việc vận chuyển hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên như phí THC tại cảng đi, phí vận chuyển nội địa tại nước xuất khẩu (nếu mua giá EXW) đều phải được tính vào trị giá hải quan.

Rủi ro khi khai báo sai trị giá hải quan

Tại VPL, chúng tôi luôn khuyến cáo khách hàng thực hiện khai báo trung thực và đầy đủ. Việc bỏ sót cước vận chuyển hoặc phí bảo hiểm khi khai báo có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng:

1. Bị bác bỏ trị giá khai báo: Cơ quan Hải quan có quyền nghi vấn và bác bỏ trị giá doanh nghiệp tự khai nếu thấy không hợp lý hoặc thiếu chứng từ chứng minh.
2. Ấn định thuế: Hải quan sẽ tự xác định trị giá tính thuế dựa trên cơ sở dữ liệu của họ, thường dẫn đến số thuế phải nộp cao hơn dự kiến.
3. Xử phạt vi phạm hành chính: Doanh nghiệp có thể bị phạt tiền từ 10% đến 20% số thuế khai thiếu, hoặc thậm chí bị khép vào hành vi trốn thuế nếu có dấu hiệu gian lận.
4. Ảnh hưởng đến luồng xanh/vàng/đỏ: Việc thường xuyên bị điều chỉnh trị giá sẽ làm giảm điểm tín nhiệm của doanh nghiệp trên hệ thống hải quan, khiến các lô hàng sau dễ bị kiểm hóa (luồng đỏ), gây chậm trễ và phát sinh chi phí lưu kho bãi.

Lời khuyên từ Viet Power Logistics (VPL)

Để đảm bảo quy trình thông quan diễn ra thuận lợi và tối ưu chi phí thuế, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Kiểm tra kỹ điều kiện Incoterms trên hợp đồng và hóa đơn để biết chính xác trách nhiệm chi trả cước phí.
• Yêu cầu đơn vị vận chuyển cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ cước vận chuyển rõ ràng, tách biệt các khoản phí nếu cần thiết.
• Lưu trữ hồ sơ chứng từ thanh toán (Swift chuyển tiền) để đối chiếu khi có yêu cầu kiểm tra sau thông quan.

Với kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực vận chuyển hàng nguy hiểm và hàng hóa quốc tế, VPL không chỉ hỗ trợ quý khách vận chuyển an toàn mà còn tư vấn tận tình về các thủ tục hải quan, cách xác định trị giá tính thuế chính xác nhất. Chúng tôi hiểu rằng một quy trình logistics trơn tru bắt đầu từ việc hiểu đúng quy định pháp luật. Hãy liên hệ với đội ngũ chuyên gia của VPL để được hỗ trợ cho các lô hàng nhập khẩu sắp tới của bạn.

Bài viết mang tính tham khảo, được VPL tổng hợp từ các nguồn công khai tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi – vui lòng liên hệ VPL để được tư vấn cho lô hàng cụ thể.