- Yêu cầu khắt khe về phương tiện vận tải và chứng chỉ của tài xế điều khiển hàng nguy hiểm.
- Tiêu chuẩn đóng gói UN và dán nhãn tương thích với phương thức vận tải quốc tế ngay từ kho nội địa.
- Bộ chứng từ cần thiết để lưu thông trên đường và làm thủ tục tại các kho hàng không, cảng biển.
- Lưu ý đặc thù khi giao nhận hàng nguy hiểm tại sân bay Tân Sơn Nhất, Nội Bài và các cảng biển lớn.
Vai trò của vận tải nội địa trong chuỗi cung ứng hàng nguy hiểm
Trong quy trình xuất khẩu hàng hóa nguy hiểm (Dangerous Goods - DG), chặng vận chuyển nội địa từ nhà máy đến cảng biển hoặc sân bay thường được coi là bước khởi đầu quan trọng nhất. Dù quãng đường có thể ngắn hơn so với chặng vận tải quốc tế, nhưng đây lại là giai đoạn tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn giao thông và pháp lý nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Tại Việt Nam, việc vận chuyển hàng nguy hiểm bằng đường bộ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn phòng chống cháy nổ và bảo vệ môi trường.
Đối với các doanh nghiệp tại khu vực phía Nam thường xuyên xuất hàng qua sân bay Tân Sơn Nhất (SGN), cảng Cát Lái, Cái Mép, hoặc tại phía Bắc qua sân bay Nội Bài (HAN) và cảng Hải Phòng, việc nắm vững các lưu ý về xe vận chuyển, bao bì và chứng từ là điều kiện tiên quyết để lô hàng không bị từ chối tiếp nhận hoặc bị xử phạt bởi các cơ quan chức năng.
Yêu cầu đối với phương tiện vận chuyển và người điều khiển
Không phải mọi loại xe tải đều có thể vận chuyển hàng nguy hiểm. Tùy thuộc vào loại hàng (hóa chất, pin lithium, khí nén...), phương tiện phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể:
- Giấy phép vận chuyển: Phương tiện phải có giấy phép vận chuyển hàng nguy hiểm do cơ quan có thẩm quyền cấp cho loại nhóm hàng tương ứng.
- Trang thiết bị an toàn: Xe phải được trang bị đầy đủ bình chữa cháy, bộ dụng cụ ứng phó sự cố khẩn cấp (spill kits), và các thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) cho tài xế.
- Biển cảnh báo: Xe vận chuyển phải dán biểu trưng nguy hiểm (placards) ở hai bên và phía sau xe để cảnh báo các phương tiện khác trên đường. Biểu trưng này phải tương ứng với nhóm hàng đang vận chuyển.
- Người điều khiển: Tài xế phải có chứng chỉ đào tạo về vận chuyển hàng nguy hiểm còn hiệu lực. Họ cần hiểu rõ đặc tính của loại hàng mình đang chở để có cách xử lý phù hợp khi gặp sự cố trên đường.
Tiêu chuẩn đóng gói và dán nhãn từ gốc
Một sai lầm phổ biến của nhiều doanh nghiệp là chỉ chú trọng đóng gói cho chặng bay hoặc chặng biển mà quên rằng hàng hóa cần phải an toàn ngay từ khi rời khỏi kho nhà máy. VPL khuyến nghị khách hàng cần thực hiện:
Sử dụng bao bì chuẩn UN
Hầu hết hàng nguy hiểm yêu cầu phải được đóng trong bao bì đã qua kiểm định và cấp mã UN (United Nations). Bao bì phải còn nguyên vẹn, không có dấu hiệu rò rỉ, móp méo. Việc sử dụng lại bao bì cũ cần được kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo các ký hiệu UN vẫn còn rõ nét và phù hợp với trọng lượng hàng bên trong.
Dán nhãn và đánh dấu (Labeling & Marking)
Mỗi kiện hàng phải được dán nhãn nguy hiểm (Hazard Label) theo đúng nhóm phân loại. Ngoài ra, các thông tin như tên vận chuyển đúng (Proper Shipping Name), mã số UN (UN Number), tên người gửi, người nhận phải được ghi rõ ràng, không bị che khuất. Đối với hàng lỏng, nhãn hướng đặt kiện hàng (Orientation Arrows) là bắt buộc để đảm bảo hàng luôn được để đúng chiều trong suốt quá trình bốc xếp nội địa.
Bộ chứng từ đi kèm khi lưu thông trên đường
Khi xe lăn bánh từ nhà máy ra đến cửa khẩu, bộ chứng từ đi kèm là vật bất ly thân để xuất trình khi có kiểm tra của cảnh sát giao thông hoặc khi làm thủ tục nhập kho tại sân bay/cảng biển:
| Loại chứng từ | Mô tả chi tiết |
|---|---|
| MSDS / SDS | Bản chỉ dẫn an toàn hóa chất (tiếng Anh và bản dịch tiếng Việt) cung cấp thông tin về đặc tính, cách bảo quản và ứng phó sự cố. |
| Phiếu gửi hàng / Vận đơn nội địa | Ghi rõ thông tin hàng hóa, số lượng và thông tin liên hệ khẩn cấp. |
| Giấy phép vận chuyển DG | Bản sao hoặc bản chính giấy phép của phương tiện và chứng chỉ của tài xế. |
| Hướng dẫn ứng phó khẩn cấp | Văn bản hướng dẫn tài xế cách xử lý trong trường hợp rò rỉ, cháy nổ đặc thù cho loại hàng đó. |
Lưu ý khi giao nhận tại sân bay và cảng biển
Tại các kho hàng không như TCS, SCSC (Tân Sơn Nhất) hay NCTS, ALS (Nội Bài), quy trình kiểm tra hàng nguy hiểm cực kỳ gắt gao. Nhân viên kho sẽ kiểm tra đối chiếu thực tế kiện hàng với tờ khai hàng nguy hiểm (Shipper's Declaration for Dangerous Goods). Nếu nhãn dán trên kiện hàng bị bong tróc hoặc bao bì có vết ố, lô hàng có thể bị từ chối nhập kho ngay lập tức, gây chậm trễ chuyến bay và phát sinh chi phí xe chờ.
Tại các cảng biển, việc hạ container hàng nguy hiểm cũng yêu cầu doanh nghiệp phải khai báo trước với bộ phận an toàn của cảng. Một số nhóm hàng nguy hiểm cao độ có thể không được phép lưu kho bãi mà phải thực hiện phương án "giao thẳng" (xuất tàu ngay khi xe đến cảng), đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhà máy, đơn vị vận tải và đại lý tàu biển.
Giải pháp từ Viet Power Logistics (VPL)
Vận tải nội địa hàng nguy hiểm không chỉ đơn thuần là việc di chuyển hàng hóa, mà là một quy trình quản trị rủi ro nghiêm ngặt. Tại VPL, chúng tôi hiểu rằng chỉ một sai sót nhỏ trong khâu dán nhãn tại nhà máy cũng có thể dẫn đến việc lô hàng bị kẹt lại tại sân bay, gây thiệt hại lớn về chi phí và uy tín của doanh nghiệp.
VPL hỗ trợ tổ chức vận tải nội địa cho hàng DG, phối hợp với các đơn vị vận tải có giấy phép vận chuyển hàng nguy hiểm theo quy định. VPL hỗ trợ khách hàng kiểm tra bao bì, nhãn dán ngay tại kho trước khi xe khởi hành, đồng thời tư vấn hoàn thiện bộ chứng từ để quá trình thông quan và nhập hàng tại sân bay, cảng biển diễn ra suôn sẻ nhất. Hãy liên hệ VPL để được tư vấn cho lô hàng cụ thể.
Bài viết mang tính tham khảo, được VPL tổng hợp từ các nguồn công khai tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi – vui lòng liên hệ VPL để được tư vấn cho lô hàng cụ thể.